In de reeks het Alledaagse leven. Tradities & trends in Nederland verscheen als achtste deel een boekje over geboorterituelen. Deskundige Ineke Strouken (Nederlands Centrum voor Volkscultuur) neemt de lezer in een boeiend verhaal mee langs bekende en vooral ook minder bekende feiten over geboorte.

Het gaat over de verschuiving van een kind krijgen naar een kind nemen, over de introductie van de ooievaar als kinderbrenger, over de vroedvrouw en de baker, de bakermat, het kraamkloppertje, geboortekaartjes en nog veel meer.

In Kraamkamer & kandeel wordt duidelijk hoe tradities, ook die rond geboorte, veranderen. Het was lange tijd gebruikelijk dat een echtpaar als oudedagsvoorziening kinderen kreeg. Maar over het lichaam en de werking ervan was maar weinig bekend. Voorlichting kreeg men besmuikt, achter een gordijn in een kermistent, of helemaal niet.

Rond de geboorte waren veel bakerpraatjes in de omloop. Tot in de jaren zestig moesten vrouwen negen dagen na de geboorte het bed houden. De kraamvrouw moest goed eten, want anders ging ‘de baarmoeder aan de wandel’. Na negen dagen moest de moeder weer aan de slag. 

Ineke Strouken, Kraamkamer en kandeel is te bestellen door 8,50 euro over te maken op giro 810806 t.n.v. het Nederlands Centrum voor Volkscultuur o.v.v. geboorte.

In de reeks het Alledaagse leven. Tradities & trends in Nederland verscheen als veertiende deel een boekje over huwelijksrituelen. Deskundige Ineke Strouken (Nederlands Centrum voor Volkscultuur) neemt de lezer in een boeiend verhaal mee langs bekende en vooral ook minder bekende feiten over liefde en trouwen. 

Wat een wereld van verschil: kreeg het bruidspaar vroeger nog te horen dat de liefde  met de jaren komt, tegenwoordig wordt er alleen nog uit verliefdheid getrouwd. De partnerkeuze wordt niet meer bepaald door de ouders en ook het huwelijk van twee bruidegoms of twee bruiden is mogelijk geworden. Standsverschillen waren nog maar enkele decennia terug onoverbrugbaar: een ‘dubbeltje’ trouwde niet met een ‘kwartje’. Ook verschillende kerkgenootschappen gingen niet samen, want twee geloven op één kussen, daar zit de duivel tussen. 

Een huwelijk is een gebeurtenis met veel rituelen. Het jawoord en het wisselen van de ringen zijn heel belangrijk, maar ook het samen aansnijden van de bruidstaart heeft betekenis. Het is de eerste gezamelijke daad van het bruidspaar en die mag niet fout gaan.

Ineke Strouken, Bruidssuikers en Wittebroodsleven is te bestellen door 8,50 euro over te maken op giro 810806 t.n.v. het Nederlands Centrum voor Volkscultuur, o.v.v. huwelijk.

In 1987 opende het eerste Nederlandse hospice, het Bijna-Thuis Huis in Nieuwkoop, haar deuren. Het tekent de veranderende omgang met de dood. Van een onlosmakelijk onderdeel van het dagelijks leven, waarbij de omgeving de plicht had om tot aan het graf behulpzaam te zijn, is de dood ‘uitbesteed’ aan professionals. Rouw heeft bovendien een persoonlijk tintje gekregen: oude rituelen zijn niet meer vanzelfsprekend. Niemand kijkt nog op van een begrafenis met champagne en muziek. Hoe zijn Nederlandse rouwrituelen ontstaan? Welke veranderingen treden er op? En waarom ontstonden de coöperatieve uitvaart-ondernemingen?

Albert van der Zeijden, Rouw & rustplaats is te bestellen door 8,50 euro over te maken op giro 810806 t.n.v. het Nederlands Centrum voor Volkscultuur o.v.v. dood.

Sinterklaas is één van de populairste Nederlandse tradities. Het beeld dat we van deze heilige hebben, komt voor een deel voort uit negentiende-eeuwse prentenboeken. Van oorsprong is Sinterklaas een katholieke heilige. Maar ten tijde van de Republiek ontwikkelde zijn viering zich tot een huiselijk feest in familiekring. Hoe komt het dat deze uit Turkije afkomstige beschermheilige van kinderen en zeevarenden zou uitgroeien tot een icoon van de Nederlandse identiteit?

Albert van der Zeijden, Suikergoed & surprises is te bestellen door 8,50 euro over te maken op giro 810806 t.n.v. het Nederlands Centrum voor Volkscultuur o.v.v. sinterklaas.

Nabij Heiloo in Noord-Holland bevindt zich één van de bedevaartplaatsen die dit land rijk is. Bij Onze Lieve Vrouw ter Nood zou tot twee keer toe een mariabeeldje zijn gevonden, totdat een rijke koopman hier een kapel liet zetten. Soldaten vernielden de kapel in 1573, maar de fundamenten werden in 1905 onder een dikke laag zand teruggevonden. In 1914 werd een treinperron aangelegd, zodat bedevaartgangers een bezoek konden brengen aan het heiligdom. Welke plaats heeft het geloof in het dagelijks leven van Nederlanders? Hoe geven zij er uiting aan?

Albert van der Zeijden, Kaarsjes & communicanten is te bestellen door 8,50 euro over te maken op giro 810806 t.n.v. het Nederlands Centrum voor Volkscultuur o.v.v. geloof.

Nederland kent een waaier aan feesten. Veel feesten hebben een religieuze oorsprong, zoals Kerstmis, Pasen en het Suikerfeest. Sommige religieuze feesten zijn een beetje losgezongen geraakt van hun wortels. Nederlanders vieren in de loop van het jaar ook vele niet-religieuze feesten, officiële feesten zoals Koninginnedag, maar ook Oud en Nieuw, de nieuwjaarsduik en ons ‘nationale’ feest op 5 december. Tenslotte zijn er lokale feesten, plaatselijke oogstfeesten en historische feesten. En dan laten we de persoonlijke feesten en feesten waar iets bijzonders wordt gevierd nog buiten beschouwing. Vanwaar die drang tot feesten?

Albert van der Zeijden, Palmpasen & pinksterbruid is te bestellen door 8,50 euro over te maken op giro 810806 t.n.v. het Nederlands Centrum voor Volkscultuur o.v.v. feesten.