DIT ZIJN WIJ
Dit zijn wij, over de honderd belangrijkste tradities in Nederland is een standaardwerk voor iedereen die van tradities en rituelen houdt.
Tradities vormen de culturele bagage die mensen van huis uit meekrijgen. Het is de cultuur die van generatie op generatie wordt doorgegeven. Via een grootscheeps onderzoek zijn de honderd belangrijkste Nederlandse tradities bekend geworden.
In 'Dit zijn wij' worden de historische achtergronden en hedendaagse betekenissen beschreven van deze tradities. Een goed leesbaar boek met veel prachtige foto's.
Ineke Strouken, Dit zijn wij, de honderd belangrijkste tradities in Nederland (Pharos / Nederlands Centrum voor Volkscultuur, Utrecht 2010)
De Geest van Overijssel
Het boek is voor slechts €17,50 te bestellen bij het Nederlands Centrum voor Volkscultuur en Immaterieel Erfgoed door het bedrag over te maken op rekening 810806 t.n.v. het Nederlands Centrum voor Volkscultuur, onder vermelding van ‘Volksverhalen Overijssel’ of via de webwinkel.
Almanak
Al voordat de Nederlandse regering had aangegeven de UNESCO conventie over het immaterieel erfgoed te willen ratificeren, is er veel discussie over het nieuwe beleid. In de Tweede Kamer was er verwarring over de gehanteerde termen. Want wat is volkscultuur? En, als je het definieert als de cultuur van het dagelijks leven, is het dan wel nodig dat de overheid er beleid op ontwikkelt? De publicatie Immaterieel erfgoed en volkscultuur. Almanak bij een actueel debat zet de gehanteerde begrippen op een rij en plaatst ze in een context. Niet alleen wordt ingegaan op de inhoud van het debat, maar ook op de vraag waarom dit debat soms gevoelig ligt. In het hoofdstuk over de verschillende doelstellingen van beleid, staan begrippen centraal als cultuurparticipatie, sociale cohesie, integratie en culturele diversiteit.
Immaterieel erfgoed en volkscultuur is te bestellen door 14,50 euro over te maken op rekeningnummer 810806 ten name van het Nederlands Centrum voor Volkscultuur en Immaterieel Erfgoed onder vermelding van Almanak of via de webwinkel.
Draaksteken in Beesel
Wist u dat er in Nederland een dorp bestaat waar een draak wordt gedood? Zeker al vanaf 1736 gebeurt dat in het Limburgse Beesel. Tegenwoordig wordt daar om de zeven jaar een groot spektakelstuk opgevoerd waarbij de draak wordt gestoken. Vrijwel het hele dorp is betrokken bij het evenement. Er wordt een indrukkende historische optocht gehouden, er wordt een spel opgevoerd en er zijn speciale activiteiten voor kinderen.
Het Draaksteken is een unieke traditie in Nederland. Heel Beesel is buitengewoon trots op deze traditie. Sanne Verdonck, een echte Beeselse, heeft als deel 5 in de serie Volkscultuur en Immaterieel Erfgoed een mooi overzichtelijk boek gemaakt over het Draaksteken. Ze geeft niet alleen een uitgebreide beschrijving van de geschiedenis en de gebruiken, maar ze laat ook zien hoe het draaksteken onder de inwoners leeft. Ze geeft interviews weer met Cees Rullens, de regisseur van het Draakstekenspel in 2002 en 2009, met Win Crins, de voorzitter van de Schtterij Sint Georgius en Sint Sebastianus en met de burgemeester. Ook heeft ze gesproken met gewone Beeselnaren die zich al jaren met heel veel energie hebben ingezet voor het feestelijke gebeuren.
Bijzonder is het verslag een gesprek met drie generaties aan één tafel. Vader Ton, zoon Marcel en kleinzoon Koen Claessen speelden allen verschillende keren mee met het Draaksteken. Hun verhaal is illustratief voor hoe men in Beesel leeft met een schitterende traditie die steeds met de tijd mee verandert.
Sanne Verdonck, Draaksteken. Sint Joris leeft voor in Beesel (Utrecht 2012)
Valkerij
Valkenswaard was in de zeventiende eeuw al een belangrijk valkenierscentrum. De periode 1725 tot 1750 was de bloeitijd van de valkerij. Tegenwoordig is valkerij immaterieel erfgoed. Gedreven liefhebbers van roofvogels (valk, havik en sperwer) trainen de beesten om ermee te kunnen jagen. In het boek wordt uitgebreid ingegaan op de verschillende methoden van vangen, zeeg (tam) maken en trainen. Uitgelegd wordt waarom juist de Brabantse Kempen het domein werd van de valkeniersfamilies.
Het boek maakt ons duidelijk dat het niet veel heeft gescheeld of de valkerij in Nederland was nu uitsluitend geschiedenis geweest. In 1936 met de dood van Karel Mollen dreigde de hele traditie verloren te gaan. Door de oprichting in 1938 van het Valkeniersverbond ‘Adriaan Mollen’ werd de valkerij in Nederland nieuw leven ingeblazen. Nu moeten de aspirant-valkenier een opleidingstraject volgen en een examen afleggen. Daarna kan de man of vrouw een akte aanvragen om als valkenier te mogen jagen. Er zijn zo’n twee honderd vergunninghouders actief in Nederland.
Het karakter van de valkerij in Nederland is in de afgelopen eeuwen veranderd, maar de belangstelling voor de valkerij blijft. Er is nog altijd een wachtlijst voor het verkrijgen van een vergunning.
Elise Meier, Valkerij. Topsport in vogelvlucht (Utrecht 2012)
